مؤلف مجهول

13

هفت كشور و سفرهاى ابن تراب ( فارسى )

نام كشور / نام شهر / نام قصر كشور دوم / نهنگ‌آباد / قصر قوسيه كشور سوم / حمل‌آباد / قصر عقربيه كشور چهارم / مرغزار سپهر / قصر اسدآباد كشور پنجم / ميزان‌آباد / قصر ثوريه كشور ششم / پروين‌آباد / قصر جوزا از همين قبيل است نامهاى : بحر خيال - بهارستان - بيشهء فيض - تنگناى حيرت - راه خارا - خارستان - كوشك‌آباد - كونين - قصر كوهپاره - مهرآباد - نخلستان . نسخه‌ها تاكنون دو نسخه از اين متن شناخته شده است : 1 ) نسخهء ت كه از آن آقاى باقر ترقى « 1 » بود و اينك در كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران به شمارهء 11398 نگاه‌دارى مىشود . اندازهء اين نسخه 5 / 11 * 5 / 21 سانتىمتر و خطش نستعليق نسبة خوش ايرانى از قرن دوازدهم هجرى است . يكصد و هشتادودو ورق دارد و مجدول است و در هر صفحه‌اش شانزده سطر نوشته‌اند بر كاغذ فرنگى نشانه‌دار . عناوين به شنگرف است . در تعدادى از اوراقش پس و پيشى در صحافى روى داده است و از آغاز و انجام افتادگى دارد . از خصوصيات رسم الخطى اين نسخه نوشتن « اسپ » در همه جا با « پ » است . آغاز نسخه : كه ايشان فروترين اراذل قومند ( صفحهء 174 چاپى ) انجام نسخه : دختر بزرگت را به يكى از خويشان خود آبتين نام شخصى داد . . . ( صفحهء

--> ( 1 ) . ايشان كه از نسخه يابان باتجربه است ده سال پيش نسخهء خود را به من لطف كرد كه آن را بخوانم و بشناسانم . اگرچه بر صفحهء نخست آن به خط شكسته‌اى نوشته بود تحريرى است از قصهء اسكندر ولى با تورقى كه همان‌وقت در آن شد نيك مشهود بود كه ارتباط مستقيمى به آن قصه ندارد و ممزوجى است از داستانهاى مختلف و در بخشى از آن بعضى از اخبار اسكندر به مناسبت آورده شده است . چندى مترصد بودم كه خبرى از نسخهء ديگر بيابم ( البته پس از ديدن فهرست نسخه‌هاى خطى فارسى تأليف گره‌گشاى آقاى احمد منزوى ) ولى نسخه‌اى ديگر شناخته نشد تا اينكه فهرست نسخه‌هاى خطى كتابخانهء مؤسسهء امام صادق ( ع ) در قم به همّت حضرت سيد احمد حسينى اشكورى ( قم ، 1383 ) به دستم رسيد و ديدم نسخه‌اى به نام سفرنامهء عقيل الدين در آن‌جا هست ( ص 39 ) و چون به يادم بود كه اين نام را در نسخهء آقاى ترقى ديده‌ام . از جناب آقاى اشكورى خواهش دريافت عكس آن نسخه را كردم و چون مرحمت كرده فرستادند معلوم شد نسخهء ديگر و به عبارتى تحريرى ديگرست با كمى اختلاف از همان كتاب .